KUJIUZULU KWA DK NCHIMBI: Moja ya matukio ya kipekee na yenye msisimko mkubwa wa kikatiba

Na Mwandishi Wetu Kujiuzulu kwa ghafla kwa Makamu wa Rais, Mheshimiwa Balozi Dkt. Emmanuel John Nchimbi, sio ukakasi bali ni ukurasa mpya un...

Na Mwandishi Wetu

Kujiuzulu kwa ghafla kwa Makamu wa Rais, Mheshimiwa Balozi Dkt. Emmanuel John Nchimbi, sio ukakasi bali ni ukurasa mpya unaoweka historia nzito katika siasa za Tanzania, ukiacha maswali mengi kuliko majawabu kuhusu mustakabali mzima wa nchi na mfumo wa madaraka. 

Hatua hii haitazamiwi tu kama tukio la kisheria au la kiutawala, bali inabeba taswira ya kina  tafakari ya pamoja kuhusu uhusiano uliopo kati ya matamanio ya mabadiliko ya mtu binafsi na nguvu isiyotingishika ya mfumo. 

Tunapochunguza kwa kina, tunaona wazi kuwa kuondoka kwake kileleni mwa uongozi hakujatokea kwa bahati mbaya, bali kunafuatia mfululizo wa migongano ya kifikra na misimamo mizito ya kikatiba iliyojidhihirisha katika miezi ya hivi karibuni, ikisisitiza ukweli mchungu kuwa siasa za ushawishi na mamlaka ya juu mara nyingi huja na gharama kubwa ya maelewano au migongano ya kimfumo.

Kiukweli matukio ya kisiasa nchini Tanzania yanaendelea kuchukua sura ya kipekee kufuatia uamuzi huo mzito uliofanywa na Makamu wa Rais, Mheshimiwa Balozi Dkt. Emmanuel John Nchimbi, wa kujiuzulu na kustaafu rasmi siasa na utumishi wa umma.

Na kwa kuwa Uamuzi wake huo umepata baraka kutoka kwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan kupitia taarifa rasmi iliyotolewa na Ofisi ya Katibu Mkuu Kiongozi, Balozi Dkt. Moses M. Kusiluka, kuna haja ya kuangalia mwenendo wa kisiasa wa Dk Nchimbi.

Japo alisema kwamba ataachia wadhifa huo Septemba 4 mwaka huu, tayari kumeibuka wimbi kubwa la maswali, minong'ono, na mijadala mizito katika kila kona ya nchi. 

Katika barua yake ya kujiuzulu, Dkt. Nchimbi alibainisha kuwa hatua hiyo inatokana na kuzingatia Ibara ya hamsini na tano ya Katiba, akisisitiza kuwa uamuzi huo unatimiza ahadi aliyompa Rais Dkt. Samia ya kumsaidia kwa uwezo wote huku akisema  anajiuzulu kwa kuwa amejiridhisha kuwa Mheshimiwa Rais anatamani mabadiliko, jambo linalozidisha shauku ya wananchi kutaka kujua undani wa kile kilichojiri nyuma ya pazia la uongozi wa juu wa nchi.

Safari ya utumishi wa umma, uongozi wa kisiasa, na kidiplomasia ya Dkt. Emmanuel John Nchimbi imekuwa ndefu na yenye kupitia nyadhifa mbalimbali kubwa tangu alipoanza kujihusisha na masuala ya umma na uongozi wa vijana hadi kufikia kilele cha ngazi za juu za nchi. 

Hata hivyo, pale ambapo safari ndefu ya utumishi inapokutana na ukuta wa matakwa ya kikatiba na kimfumo, matokeo yake huwa ni migawanyiko ya kifikra ambayo huzaa ama maelewano ya kiutendaji au uamuzi mgumu kama huu wa kustaafu rasmi siasa na utumishi wa umma. 

Hapa ndipo tunapopata tafsiri sahihi ya maana ya uamuzi wake, kwamba unapofikia kilele cha madaraka na kugundua kuwa misimamo yako haiwezi tena kuendana na mfumo, kuchagua kando kunabaki kuwa njia pekee ya kulinda heshima na historia yako binafsi ya kisiasa.

Tafakari hii inatupa picha halisi ya safari ndefu ya uongozi aliyoipitia Dkt. Nchimbi, kuanzia ukuu wa wilaya, ubunge, uwaziri katika wizara mbalimbali nyeti, uwakili wa kidiplomasia, ukatibu mkuu wa chama tawala, hadi kufikia kilele cha umakamu wa rais. 

Nyadhifa hizi zote hazikuwa tu vyeo vya kupita, bali zilikuwa ngazi zilizomjenga na kumpa uelewa mpana wa mfumo mzima wa serikali na chama, jambo ambalo linatoa fundisho kubwa la kimaadili na kiutendaji kwa kizazi cha sasa na kijacho cha wanasiasa wa Tanzania. 

Yeye alianza utumishi wa moja kwa moja kama Mkuu wa Wilaya ya Bunda, kabla ya kuchaguliwa kuwa Mbunge wa Songea Mjini kwa vipindi viwili kupitia Chama Cha Mapinduzi. 

Aidha, amewahi kushika nafasi za unaibu waziri katika wizara mbalimbali nyeti zikiwemo Habari, Utamaduni na Michezo, Kazi, Ajira na Maendeleo ya Vijana, na Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa. 

Alipanda ngazi na kuwa Waziri kamili katika wizara ya Habari na baadaye Waziri wa Mambo ya Ndani ya Nchi, kabla ya kuhamia kwenye utumishi wa kidiplomasia kama Balozi wa Tanzania nchini Brazil na baadaye nchini Misri. 

Aliporejea nchini, alishika nafasi kubwa ya Katibu Mkuu wa Chama Cha Mapinduzi kabla ya kuteuliwa na kuapishwa kuwa Makamu wa Rais mwezi Novemba mwaka elfu mbili na ishirini na tano, jambo ambalo linafanya kujiuzulu kwake kuonekana kama tukio lenye uzito mkubwa wa kihistoria lisiloweza kupuuzwa kwa urahisi.

Kupitia historia hiyo ndefu ya nyadhifa alizopitia, maana ya kujiuzulu kwake inatafsiriwa katika nyanja kuu kadhaa zinazogusa mfumo mzima wa uongozi wa nchi. Kwanza kabisa, safari hiyo inaonyesha uzoefu mpana na shule ya kiutendaji iliyomjenga kuwa kiongozi mwenye picha kamili ya mfumo wa serikali, diplomasia, na siasa za majukwaani, ambapo kila ngazi ilikuwa ni daraja la kuelewa changamoto za wananchi.

Pili, tukio hili linatumika kama kipimo cha uhusiano uliopo kati ya mfumo wa kiserikali na mtu binafsi, likionyesha jinsi mfumo unavyoweza kumlea na wakati mwingine kugongana na kiongozi mwenye misimamo mikali, ambapo kufikia ukingoni mwa madaraka kunaashiria pale matamanio ya msimamo binafsi yanapokutana na ukuta mgumu wa mfumo uliopo. 

Tatu, wingi wa nyadhifa hizo unatoa ishara ya wazi ya uzito wake wa kisiasa, kwamba kuondoka kwake si jambo la kawaida bali ni mabadiliko yatakayobadilisha mizania ya nguvu za kisiasa nchini, huku ikitoa funzo kubwa kwa kizazi kijacho kuhusu gharama, uhalisia, na changamoto za madaraka na misimamo ya kikatiba.

Wakati Watanzania wakiendelea kutafakari maana ya hatua hiyo, mwelekeo wa nchi unaelekezwa katika yale yanayotarajiwa kujiri kuanzia sasa hadi kufikia tarehe nne ya mwezi Septemba na kuendelea. 

Jambo la kwanza linaloonekana kutawala mijadala ni mchakato wa kikatiba wa kumpata mrithi wa nafasi hiyo ya Umakamu wa Rais, ambapo kwa kuzingatia masharti ya kikatiba, jina la kiongozi mpya linatarajia kupendekezwa na Rais Samia Suluhu Hassan na kuwasilishwa bungeni kwa ajili ya kupitishwa, kipindi ambacho kitatawaliwa na minong'ono mingi na ushawishi wa kisiasa ndani ya chama tawala. 

Pili, joto la kisiasa linazidi kupanda kutokana na kauli zilizowahi kutolewa na Dkt. Nchimbi huko nyuma zilizogusa misingi ya Katiba mpya na haki, ambapo kujiuzulu kwake hakutapunguza shauku ya wananchi bali kutafanya masuala hayo yawe ajenda kuu ya kudumu katika vijiwe vya siasa na mitandao ya kijamii. 

Sambamba na hayo, Chama Cha Mapinduzi kitalazimika kuimarisha umoja na kudhibiti wimbi la minong'ono ili kuwahakikishia wananchi kuwa serikali iko imara licha ya mabadiliko haya ya ghafla.

Kwa upande mwingine, wananchi wana shauku kubwa ya kufuatilia sababu za ndani na za kweli zilizopelekea uamuzi huo mzito wa ghafla, huku wakihusisha na misimamo ya hivi karibuni ya kiongozi huyo. 

Mustakabali wa kisiasa wa Dkt. Nchimbi mwenyewe utaendelea kufuatiliwa kwa ukaribu, kwani pamoja na kutangaza kustaafu, uzito wa ushawishi wake na miongo kadhaa aliyoitumikia nchi inafanya jina lake kuendelea kuwa rejea kubwa katika siasa za Tanzania, huku wengi wakiwa na hamu ya kuona kama atabaki kimya au atashiriki kwa namna nyingine katika masuala ya kitaifa. 

Hali hii yote inaifanya Tanzania kushuhudia moja ya matukio ya kipekee na yenye msisimko mkubwa wa kikatiba katika historia ya hivi karibuni, ikitoa picha halisi ya jinsi siasa zinavyoweza kubadilika kwa kasi na kuacha maswali mengi kuliko majawabu kuhusu mustakabali mzima wa uongozi na utawala bora nchini.

Mwisho wa yote, tukio hili linabaki kuwa rejea kuu katika historia ya kisiasa ya Tanzania, likitoa fundisho thabiti kuhusu ukweli wa madaraka kwamba vyeo huja na kupita, lakini alama anayoacha kiongozi kupitia maamuzi yake magumu ndiyo inayotengeneza mustakabali wa taifa. Wananchi wanaendelea kufuatilia kwa karibu kuona mwelekeo utakaofuata, huku wakitafakari kama jina la Dkt. Nchimbi litaendelea kubaki kama nguzo ya ushawishi wa kisiasa au kama sura mpya ya viongozi watakaothubutu kusimamia misimamo yao hadi mwisho, jambo ambalo linaifanya Tanzania kuwa uwanja wa kuvutia wa siasa za kimkakati, kikatiba, na za kimaadili kwa siku za usoni.